Auteur: J.W. Verbeek


Nijemirdum


Adres: Lyklamawei 18, 8566 JL Nijemirdum
     
Monumentnummer: 15927
Bouwjaar Toren: 2e helft 14e eeuw, verhoogd rond 1500
Opbouw Toren: Laatgotische toren van baksteen met drie geledingen
Dakvorm: Tentdak (oorspronkelijk een zadeldak)
Dakbedekking: onbeschoten, afgedekt met oude holle dakpannen aan de binnenzijde aangestreken met een kalkmortel
Gietjaar Klok(ken): 1960 (replica van de klok van J. Waghevens 1541)
Gegoten door: Petit&Fritsen te Bergen
Materiaal klokkenstoel: --
Diameter Klok: 71,6 cm
Gewicht Klok: -- kg
Luidsysteem: --
Wordt geluid bij: Begrafenissen
Restauratie(s): 1974 en 2011
Eigenaar: Stichting BRM
Herbouwwaarde: € 1.325.100
Kadastrale gegevens: Balk N 968
RD-Coordinaten: 167135 540969

Geschiedenis

Geplaatst 27 Januari 2016
In 2015 is de Toren van Nijemirdum visueel geïnspecteerd door Monumentenwacht Fryslân. Als u kennis wilt nemen van de onderhoudstoestand van dit object, klik dan op Toren van Nijemirdum
Deze inspectie is, in combinatie met de inspecties van de andere objecten, mede leidend voor de onderhoudsbegroting van de komende vijf jaar.

Geplaatst 13 Januari 2015
In 2014 zijn alle door de Stichting BRM te beheren Rijksmonumenten visueel geïnspecteerd door Monumentenwacht Fryslân. Als u kennis wilt nemen van de onderhoudstoestand van dit object, klik dan op Inspectie Toren van Nijemirdum.
Deze inspectie is, in combinatie met de inspecties van de andere objecten, mede leidend voor de onderhoudsbegroting van de komende vijf jaar.

Geplaatst oktober 2014
Deze toren is gebouwd in de tweede helft van de veertiende eeuw en had toen een z.g. zadeldak. De bijbehorend kerk gewijd aan de Heilige Nicolaas werd in 1516 door de Bourgondiërs in de brand gestoken en daarna weer herbouwd. Na 1702 was de kerk door verval niet meer te gebruiken. Na een voorlopige renovatie is de kerk in 18e eeuw afgebroken. Daarna heeft men het zadeldak van de toren verlaagd en vervangen door een piramide dak. De toren heeft een gemetselde trap en is in 1974 gerestaureerd.

Geplaatst 30 oktober 2014
Op 1 februari 2010 heeft Monumentenwacht Fryslân de Toren van Nijemirdum geïnspecteerd. Zeer opvallend kwam naar voren dat vooral de gevels er matig tot zeer slecht bijstonden. Aan de westzijde werd in de drie geledingen ca 38 m2 zeer open voegwerk geconstateerd. De noordgevel gaf ca 53 m2 zeer slecht open voegwerk te zien, ook verspreid over de drie geledingen. De oostgevel deed daar niet voor onder, hier werd door de inspecteur ca 60 m2 open voegwerk aangetroffen. De zuidgevel was het minst slecht, slechts ca 13 m2 voegwerk was aan herstel toe. Opmerkelijk was dat in 2002 het voegwerk op vele plaatsen, waar nu weer schade werd aangetroffen, reeds was hersteld. In overleg met Architectenbureau Jelle de Jong (Lemmer), de Stichting BMG en de toenmalige aannemer is gezocht naar de oorzaak. Namens de aannemer heeft Firma J. Koek Gevelconsultancy BV (Bleiswijk) een onderzoeksrapportage (datum 17-01-2011 onder nummer B-11.005) uitgebracht. Uiteraard lag de schuldvraag op tafel en de uiteindelijke (financiële) consequenties. Om een second opinion te verkrijgen is aan de Firma Rockview (Amsterdam) een tweede onderzoeksrapportage (rapport Rockview) gevraagd. Voor Stichting BMG is deze laatste rapportage de leidraad voor het oplossen van het probleem geworden. In 2012 (oplevering 19 oktober) is de toren in haar geheel door aannemer "Agricola Bouw75" hersteld. Alle in 2010 geconstateerde gebreken zijn opgelost, niet alleen de gevels (zeer diepe voegen eerst aangekauwd tot diepte te herstellen voegwerk, overige voegen zijn uitgehakt tot tweemaal de dikte van de voeg, als voegmortel is gebruikt een prefab schelpkalk mortel van Sakrete, tijdens het drogen van de mortel zijn de gevels natgehouden) maar ook de door houtworm aangetaste onderzijde van de makelaar (makelaar/koningsstijl (voor verklaring klik hier) is over een lengte van 1 meter afgekapt en aangelast middels een haakse liplas) en de specie-aansluitingen aan de binnenzijde van de dakbedekking. Ten behoeve van het gemakkelijker kunnen uitvoeren van inspecties is een extra uitneembaar koperen dakraam aangebracht.
Grote aandacht was er voor de galmopeningen. De galmborden zijn uitgenomen en de slechte delen vervangen door nieuw hout van de houtsoort Accoya. De afdichting om vogels afdoende te kunnen weren is verbeterd, zodanig dat de vogels ook niet meer achter de galmborden kunnen komen. Voor toekomstig onderhoud aan de galmborden en de vogelwering is een nieuwe losse ladder achtergelaten. De natuurstenenbanden (waterlijsten) zijn, alleen op plaatsen waar gevaar voor inwateren was, gerepareerd met een reparatiemortel. Langs de stenen wenteltrap is uit veiligheidsoverwegingen een dik scheepstouw bevestigd. Venster, deuren en hekwerk zijn geschilderd. Als laatste is de toren aan de binnenzijde, zoveel als mogelijk, stofvrij gemaakt.
Bron projectleider J.B. van Vegten – penningmeester St. BMG.