Auteur: J.W. Verbeek


Joure (Jouster toer)


Adres: Midstraat 67, 8501 AE Joure
     
Monumentnummer: 20833
Bouwjaar Toren: 1e steen gelegd op 8 augustus 1628 door Grietman "Hobbe van Baerdt" (kerk is naar hem vernoemd)
Opbouw Toren: Drie geledingen met achtkantige lantaarn, omloop en opengewerkt koepeltorentje met spits
Dakvorm: Achtkantige lantaarn
Dakbedekking: --
Gietjaar Klokken: 1603, 1636 en 1790
Gegoten door: Gregorius Hall (1603), Jacob Noteman (1636) en L. Haverkamp (1790)
Materiaal klokkenstoel: --
Diameter Klokken: 96,3 cm (1603), 116,8 cm (1636), 54,6 cm (1790)
Gewicht Klokken: -- kg
Luidsysteem: --
Wordt geluid bij: Kerkbezoek
Carillon: met 37 klokken, geschonken in 1953 door Douwe Egberts, gemaakt door Petit & Fritsen
Diversen: vroeger aanwezig in de toren een raadkamer en een gevangenis
Eigenaar: Stichting BRM
Herbouwwaarde: € 2.389.240
Kadastrale gegevens: Joure A 5571
RD-Coordinaten: 182392 553522

Geschiedenis

Geplaatst 25 Januari 2017
Het ligt in de bedoeling om een documentaire rondom de Hobbe van Baerdt kerk en de Jouster toren te maken.

Dhr. Arjen de Ree (Gildemeester te Joure) zal de documentaire presenteren en historisch begeleiden. Locatie en datum worden nader bekengemaakt.

In totaal zullen er 6 hoofdstukken behandeld worden. Elke hoofdstuk zal tussen de 10 tot 15 minuten in beslag nemen.
De voorlopige ruwe indeling is als volgt:

1a - De kerk op de plaats van de verdedigingslinie
    b - De verplaatsing van de kerk
    c - De bouw van de toren
    d - De bouw van de kerk

2 - Hobbe van Baerdt
    a - de grietman
    b - Familie Eysinga
    c - (Mogelijk) familie Vegelin Van Claerbergen

3 - De grafkelder
    a - Wanneer is deze het laatst geopend
    b - Wie zijn er begraven

4 - Het gerecht
    a - De plas steen
    b - Welk recht werd hier gesproken en door wie

5 - 1939
    a - De brand van de kerk
    b - de wederopbouw

6 - Jouster Toer
    a - De klokken van de toren
    b - Het Carillion
    c - Het uitzicht

De volgorde van de onderwerpen kunnen nog veranderen. 

Geplaatst 25 Januari 2017
Van amateur-historicus de heer Arjen de Ree ontvingen wij de volgende onderzoeksresultaten over de Jouster-toer:

Er zouden voor 1940 vier klokken in de Jouster Toren hebben gehangen.

Klok 1
De grote luidklok, ook wel de Vrouwenklok genoemd, is gegoten door Gregorius van Hall in 1603. Het gewicht van deze klok is ca. 985 Kg en de slagtoon F1.
Tekst op de klok: Gregorius Gregori hallensis saxioniae me fecit anno domini MCCCCCC111(1603).
Pals Feddesz, Aebel Gerksz, Bybe Bybesz, Haering Pietersz volmachten Dirck Baerth Grietman, Jelle Broersz secretaris van Haskerlandt.

WOII Vanwege de cultuurhistorische waarde werd de letter M op de luidklok geschilderd.
Monumentenzorg laat in 1940 een verordening opmaken namens de Nederlandse regering. Deze verordening hangt boven bij de balustrade in de rechtkamer. Toch hebben de Duitsers alle vier de klokken weggenomen. Na de WOII zijn 3 klokken teruggevonden en -gekomen. De 4de klok Salvator bleef onvindbaar.

Klok 2. Salvator
Gegoten in 1512 en oorspronkelijk afkomstig uit Haskerhorne. Ook wel de Mannenklok genoemd was 925 Kg zwaar. De tekst op de klok: Salvator bin ick geheten Jelle Broers heeft mij gegoten
domen screef MCCCCCXL1(1541) daer bi goeten Geert van Wou ende Johan ter Steghe my.

Klok 3.
Gegoten in 1636 door Jacob Noteman te Leeuwarden
Luidklok voor de hele en halve uren.

Klok 4.
Joustermerke klokje
Gegoten in 1790 te Hoorn en zwaar 190 Kg.
Tekst op de klok: L.Haverkamp i me fecit hornae het vlek ioure Ao 1790.
Deze klok werd later ingebruik genomen voor het ritueel om de Jouster merke te openen.

Het Carillon:
Geschonken door Douwe Egberts in 1953 groot 37 klokken.
In 1983 zijn er 2 klokken aan toegevoegd om een betere klank te verkrijgen, dus het carillon bestaat nu uit 39 klokken.

G.A. Wumkes Stads-en dorpskroniek schreef op 20-11-1945:
"KERKKLOKKEN TERUGGEKEERD"
Gisterochtend werden 150 Nederlandsche klokken, die door den secretaris-generaal voor Nederlandsche Rijkskunstbescherming in Hamburg ontdekt waren, door het M.S. Harm Smeeding in Harlingen aan de kade gezet. De heer Jansen, adjunct van de Rijkskunstbescherming, verklaarde dat er ongeveer 1800 ton aan Nederlandsche klokken in Duitsland verspreid zijn en dat er alle reden is aan te nemen dat ook deze zullen terugkeren.

"Aldus de heer Arjen de Ree"

Geplaatst 25 December 2016
‘'In Joure wordt het jaar 2017 met het luiden van de klok in de Joustertoren op de gebruikelijke wijze ingeluid. Het luiden begint bij aanvang van het nieuwe jaar en zal ongeveer een kwartier duren, dus op 1 januari 2017 vanaf 0.00 uur tot ongeveer 0.15 uur. Dit is voor de eerste keer dat het luiden onder verantwoordelijkheid van de nieuwe eigenaar, de Stichting tot Behoud van Rijksmonumenten, plaatsvindt. Heel bijzonder is, dat dit niet alleen voor de Stichting BRM een nieuw fenomeen is, maar dat dit ook geldt voor de klokkenluider, namelijk de heer Freerk Pasveer uit Joure.”

Geplaatst 8 Juni 2015
Onderstaand treft u een Rapportage en Begroting betreffende de restauratiewerkzaamheden van de Toren van Joure (Jouster toer) uit 1999 aan. Volgens de gemeente zijn de werkzaamheden conform het rapport uitgevoerd.
Noot: "Het pdf bestand is ca 7,2 Mb groot".
Rapportage en Begroting Restauratie 1999 

Geplaatst 2 April 2015
In 2012 is door de Gemeente Skarsterlan opdracht gegeven aan Monumentenwacht Fryslân om de Jouster-toer visueel te inspecteren. Als u kennis wilt nemen van de onderhoudstoestand van dit object, klik dan op Inspectierapport Toren van Joure (Jouster-toer)

Geplaatst 1 April 2015
Via de onderstaande links krijgt u een beeld van de doorsnedes en de gevels van de Jouster-toer anno 1950.

Gevels Jouster-toer anno 1950

Plattegrond en doorsnedes anno 1950

Geplaatst 5 Maart 2015
Deze Herv. kerk is een tweebeukige kerk met driezijdig gesloten koor en een toren van drie geledingen met achtkantige lantaarn, omloop en opengewerkt koepeltorentje met spits. In de toren, die dateert uit 1628, waren cachotten en een vierschaar ondergebracht. Delen van de balkenbeschilderingen met acanthusblad- en bloemmotieven in de vierschaar zijn nog zichtbaar. Het drielichtvenster aan de straatzijde was voor afkondigingen bedoeld. In de toren hangen klokken gegoten door Gregorius van Hall (1603), Jacob Noteman (1636) en L. Haverkamp (1790). Het carillon is in 1955 geleverd door Petit & Fritsen. De huidige kerk met classicistische elementen kwam in 1644 tot stand ter vervanging van een laat-16de-eeuwse voorganger. Het classicistische ingangspoortje aan de westzijde heeft een fronton met daarop de tekst ‘De heer Gritman Hobbe van Baerdt 1644’.

Het interieur van de beuken van verschillende breedte wordt gedekt door houten tongewelven. In 1862 is in de smalle zuidbeuk een galerij aangebracht. Na een brand in 1939 is het kerkinterieur onder leiding van A. Baart gerestaureerd. Tot de 17de-eeuwse kerkinventaris behoren de preekstoel, afkomstig uit de Galileeërkerk in Leeuwarden, een herenbank van de familie Van Baerdt (1645) en een herenbank van de familie Vegelin van Claerbergen (1694). Verder bevat de kerk een door J. Ahrend gebouwd orgel (1978-'79).
Bron: dbnl.org

Geplaatst 10 November 2014
Na de invoering van de gemeentewet in 1851 had Haskerland niet langer grietmannen, maar burgemeesters. Hobbe van Baerdt (1591-1655) was Grietman van 1615-1650.