Auteur: J.W. Verbeek


Elahuizen


Adres: Tjerkewei 3, 8581 KB Elahuizen
     
Monumentnummer: 21485
Bouwjaar Toren: 1864
Opbouw Toren: Vierkantige houten opbouw met aan iedere zijde 2 poortvormige galmgaten incl jaloezieën.
Dakvorm: ingesnoerde spits
Dakbedekking: --
Gietjaar Klokken: 1832 en 1864
Gegoten door: Petit&Fritsen (1832)te Bergen en Van Bergen (1864) te Heiligerlee
Materiaal klokkenstoel: --
Diameter Klokken: 57,3 cm (1832) en 50,1 cm (1864)
Gewicht Klokken: -- kg
Luidsysteem: Vliegend
Wordt geluid bij: Kerkbezoek en Begrafenissen
Eigenaar: Stichting BRM
Herbouwwaarde: € 278.100
Kadastrale gegevens: Balk O 242
RD-Coordinaten: 165088 548245

Geschiedenis

Geplaatst 17 december 2015
De heer Ulbe Zwaga is op zoek naar een vermiste klok en volgens aanwijzingen zou deze in de Toren van Elahuizen hangen. Op 10 december 2015 heeft er een ontmoeting plaatsgevonden tussen hem, de heer Jelle Belksma (voorzitter Stichting BRM) en Mevr. Sybrig van de Weij-Kuiper (college Kerk Elahuizen). Onderstaand in het Fries zijn verslag.

Achte lêzers fan dit ferslach,

Tongersdei de moarns om 11.00 oere ûnder de klokslach fan Ealahúzen, kamen dêr byinoar Jelle Belksma (BRM) Ulbe Zwaga (ûndersyk fan de Stephanustsjerke Ealahúzen) en mfr. Sybrig v.d. Weij-Kuiper (College fan Tsjerke Ealahúzen) It wie in heale stoarm dêr by de tsjerke yn Ealahúzen, ek by de klokken yn de dakrúter wie dochs noch in hurde wyn. Hawar wy koene de klokken harren opskriften goed lêze, mei gefolch dat wy ien en oar optekene hawwe. Hjir dan de opskriften: De lytse klok fan 1864 is getten troch de Bruorren Van Bergen te Heiligerlee. De klok hat in opskrift A.H. van Bergen, mei 7 moaie ôfbyldings, in globe, en wiskundige figuren en de symbolyk fan in sânrinner en seine. De greatere klok út 1832 is getten troch Petit en Fritsen te Aarle-Rixtel. De klok hat ek in opskrift: Petit et Fritsen me funderent. (Petit en Fritsen hawwe my getten). De klok hat ek in râne fersiering, dy is gotysk, mei hiel moaie motiefkes dêr op. Dat binne dus de klokken fan Ealahúzen. Mar dêr bliuwt in fraach oer, wer no de klok fan 1320 bedarre is. Dizze klok hie de namme "STEPHANUS".Hjertiids is de tsjerke ynwijd troch de Bisskop en hat de tsjerke en de klok de namme krige fan "STEPHANUS". Dizze klok is yn de oarloch wei helle troch de besetters. De klok hie as regi- straasje in nûmmer krige: 2-M-68. Dit wie dus in monumentale klok, dat seit de letter "M" ús. No is dizze klok nei de oarloch werom kommen yn Ealahúzen. Mar net werom brocht yn dakrúter dat wie in 1950. Wer is dizze klok no dochs earne? Kin de ambtner fan Monuminten beheer yn de gemeente De Fryske Marren ús ek earne fertelle fan út de gemeente archyfen fan de eardere gemeente Hemelumer Oldefaart en Noordwolde? Yn Ealhúzen is de mienskip och sa nijsgjirrich nei dizze monumintale klok fan 1320, wer is dy earne? Doe wiene Belksma en Zwaga wer ûnder yn it tsjerkportaal, ûnder de klok- slach fan Ealahúzen. En mei dit ferslach ús befinning.

Mantgum, 10 desimber 2015.

Geplaatst 13 Januari 2015
In 2014 zijn alle door de Stichting BRM te beheren Rijksmonumenten visueel geïnspecteerd door Monumentenwacht Fryslân. Als u kennis wilt nemen van de onderhoudstoestand van dit object, klik dan op Inspectie Toren van Elahuizen.
Deze inspectie is, in combinatie met de inspecties van de andere objecten, mede leidend voor de onderhoudsbegroting van de komende vijf jaar.

Geplaatst November 2014
GERESTAUREERDE GROTE KLOK IN TOREN VAN ELAHUIZEN TERUGGEPLAATST
De stichting BRM voerde de restauratie van de toren en de grote klok uit.
Het is november 2011 als de BRM bekend maakt dat de grote klok is gerestaureerd en teruggeplaatst in de toren van de kerk in Elahuizen. Enkele jaren daarvoor bleken er enkele grote, zichtbare, scheuren in de klok te zijn ontstaan. Bij later uitgevoerd detailonderzoek bleken er nog meer haarscheuren in het brons te zijn ontstaan.
De BRM (voorheen BMG) als eigenaresse van de Rijksmonumenten die vroeger in bezit waren van de inmiddels voormalige gemeente Gaasterlân-Sleat aldus ook van de kerktoren van Elahuizen, gaf opdracht aan de befaamde klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts uit Asten de klok te repareren en tegelijkertijd bij terugplaatsing een rechte luid-as aan te brengen waardoor het klokgeluid voller en luider klinkt (vliegend luiden).
Gebruikmakend van de werkzaamheden aan de klok werden verder enige noodzakelijke constructieve onderdelen van de toren gerepareerd en waar nodig vervangen. De toren werd tevens voorzien van een adequate bliksembeveiliging welke tot die tijd ontbrak. Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd door het gespecialiseerde bedrijf Dijkstra Bouw- en Molenbouw uit Sloten (Sleat). De aansluitende schilderbeurt die de buitenkant van de toren kreeg werd uitgevoerd door Schildersbedrijf Age Zeldenrust uit Kolderwolde.
De oplevering van alle onderdelen vond volgens planning nog voor de kerstdagen van 2011 plaats. De directievoering / toezicht was in handen, geheel volgens de gebruikelijke werkwijze, bij één van de leden van het dagelijks bestuur van de stichting.
Bron projectleider Jelle Belksma - voorzitter St. BRM.

Klik hier voor een verslaglegging van Fa. BertusDijkstra

Klik hier voor een verslaglegging van de Balkstercourant

Klokkentoren
De vierkante klokkentoren heeft aan alle kanten twee poortvormige galmgaten met jaloezieën.
In de toren zitten twee luidklokken. De kleine klok is een van de twee klokken die in 1864 zijn gegoten voor Nijega, door de gebroeders Van Bergen te Heiligerlee.
De klok is voorzien van het opschrift: A.H. van Bergen'. De versiering bestaat uit 7 mooie afbeeldingen met globes en wiskundige figuren en een symbolische voorstelling met zandloper en zeis.
De grote klok is uit Koudum afkomstig (1950). De gieters van deze klok uit 1832 waren Petit & Fritsen te Aarle-Rixtel.
Op de klok staat: 'Petit et Fritsen me fuderent' (Petit en Fritsen hebben me gegoten) en heeft een randversiering met licht gotische randen met baldakijnachtige bogen en kwastjes en acanthusbladeren in gebogen motief.
Bron www.elahuizen.nl


auteur J. de Vries